مهریه تعهدی است بر ذمه زوج که حین عقد نکاح آن را به عهده میگیرد و زن نیز به محض وقوع نکاح مالک مهر میشود، در اصل ریشه مهریه بر میگردد به صدر اسلام که بین اعراب ازدواج مردان با دختران کم سن و سال عرف بوده و از آنجاییکه این دختران ناراحت از این وضعیت بوده و پذیرای ازدواج نمیشدند هدیه ای با عنوان مهریه به دختر میداند تا مهر آنان بر دل زوجه بنشیند اما متاسفانه امروزه مهریه شکل نامناسبی به خود گرفته و امتیازی نابرابر برای زن ایجاد کرده است، به هر تقدیر در عرف دیده میشود که در برخی موارد فرد ثالثی پرداخت مهر را به عهده میگیرد بدین معنا که مثلا پدر زوج متعهد میشود هشتصد سکه از هزار سکه را بپردازد، در اینجا اندک اختلافی وجود دارد و برخی از قضات این تعهد را ضمن تعهد زوج میدانند و برخی جدای از آن.

اثر این موضوع زمانی قابل توجه است که زوجه قصد مطالبه مهریه را داشته باشد، در اینجا این سوال پیش می آید که آیا زوج متضامنا با پدرش متعهد به پرداخت هزار سکه هستند یا تعهد آنها جدای از هم میباشد، و سوال دوم نیز این است که دادگاه صلاحیت دار کجاست؟

دکتر صفایی در کتاب خود معتقد بر این هستند که تعهد پدر زوج تعهدی مستقل است و ارتباطی به مهریه ندارد چراکه مهریه بر ذمه زوج قرار دارد و تعهد ثالث جدای از آن است، در واقع زوجه اگر قصد مطالبه از پدر زوج را دارد باید به دادگاه صالح مراجعه و در دادخواستی مستقل مطالبه دین کند.

اما نظر دیگری هم در رویه قضایی وجود دارد و برخی قضات معتقد هستند که تعهد پدر زوج شکل ضمانت دارد یعنی هم میتوان به زوج مراجعه کرد و هم  پدر او.

امانبه نظر میرسد نظر اول قوی تر باشد و نزدیک به صحت است چرا که مهریه ناشی از رابطه زوجیت میباشد و پدر زوج ارتباطی به زوجیت ندارد که بتوان مهریه را بر ذمه وی مستقر دانست.

مهدی نایینی وکیل دادگستری و مشاور حقوقی

09126761537